Cỡ sàng, độ ẩm, tỷ lệ hạt đen vỡ và tạp chất là bốn chỉ tiêu quyết định một lô cà phê nhân đi được vào hợp đồng xuất khẩu hay không.
Nhân xô và nhân thành phẩm khác nhau thế nào
Nông dân bán nhân xô: hạt đã tách vỏ, phơi khô, chưa sàng phân cỡ, chưa nhặt hạt lỗi. Doanh nghiệp xuất khẩu mua nhân xô rồi chế biến thành nhân thành phẩm đạt tiêu chuẩn hợp đồng. Toàn bộ phần chênh giá giữa hai mức này là chi phí và lợi nhuận của khâu chế biến.
Cỡ sàng nghĩa là gì
Hạt cà phê được phân loại bằng sàng có lỗ tròn, đánh số theo đường kính lỗ tính bằng 1/64 inch. Sàng 16 nghĩa là hạt lọt qua lỗ 16/64 inch bị loại xuống, phần giữ lại là hạt to hơn.
Số sàng càng lớn thì hạt càng to và đồng đều, thường bán được giá tốt hơn vì rang đều hơn. Các mức phổ biến trong hợp đồng robusta Việt Nam là sàng 13, 16 và 18.
Các chỉ tiêu trong một hợp đồng xuất khẩu
- Cỡ sàng và tỷ lệ hạt trên sàng đó.
- Độ ẩm, thường quy định tối đa 12,5 đến 13%.
- Tỷ lệ hạt đen và vỡ, thường ghi dưới dạng phần trăm tối đa.
- Tạp chất, thường ở mức rất thấp, tính bằng phần nghìn.
- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, theo ngưỡng của thị trường nhập khẩu.
Ngoài ra còn các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, ngày càng quan trọng với thị trường châu Âu.
Vì sao nông dân vẫn nên quan tâm
Việc phân cỡ do doanh nghiệp làm, nông dân không trực tiếp hưởng phần chênh đó. Nhưng vườn cho hạt to đều vẫn có lợi gián tiếp: đại lý quen mua hàng vùng đó biết tỷ lệ thu hồi cao nên áp mức trừ nhẹ tay hơn.
Ngược lại, vườn thường xuyên giao hàng lẫn nhiều hạt lép và tạp chất sẽ bị áp mức trừ nặng ngay từ đầu, kể cả khi lô hàng lần này tốt hơn.
Ba việc quyết định chất lượng, làm ở vườn chứ không ở kho
- Hái chọn quả chín. Quả xanh cho nhân lép, nhẹ, dễ thành hạt đen sau khi phơi.
- Phơi trên sân sạch, rải mỏng, đảo đều. Phơi trên nền đất làm tăng tạp chất và nguy cơ mốc.
- Dừng đúng độ ẩm 13%. Khô quá thì hao cân, còn ẩm hơn thì bị trừ và dễ mốc khi lưu kho.
Ba việc này không tốn vật tư, chỉ tốn công và kỷ luật, nhưng ảnh hưởng tới số tiền thực nhận nhiều hơn bất kỳ chênh lệch giá vùng miền nào.
Bảo quản trước khi bán
Nhân xô đạt 13% vẫn hút ẩm trở lại nếu để nơi ẩm thấp. Kê cao khỏi nền, tránh tường ẩm, che mưa. Mốc là lỗi bị trừ nặng nhất và không có cách sửa.
Giá cà phê — đọc thêm
Số liệu giá cà phê trên trang này được cập nhật lúc 17:17 13/11/2026.